Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, New York’ta üçlü görüşmeye katılmayı reddettiği yönündeki iddiaları yalanlayarak, masadaki güven yaratıcı önlemlerin birkaç tanesi üzerinde dahi uzlaşma ihtimali varsa görüşmeye katılacağını bildirdiğini ancak kendisine geri dönüş yapılmadığını söyledi.
Cumhurbaşkanı Erhürman, New York temaslarını değerlendirmek üzere Cumhurbaşkanlığı’nda basın toplantısı düzenledi.
Temmuz ayı sonunda Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’in adaya geldiğini ve güven yaratıcı önlemler, metodoloji ve öze ilişkin konularda anlamlı bir gelişme olması halinde 5+1 toplantı çağıracağını söyleyerek adadan ayrıldığını anımsatan Erhürman, bunun ardından GKRY Başkanı Nikos Hristodulidis ile ilk görüşmesinin bir ay sonra olduğunu anlattı. Bu toplantıda “Geçiş noktaları, mayınların temizlenmesi, afetlere karşı ortak müdahale mekanizması kurulması, düzensiz göçle mücadele ortak mekanizma kurulması, sivil toplumla ilgili danışma biriminin oluşması ve karma evliliklerden doğan çocukların vatandaşlık hakkı” olmak üzere, Guterres tarafından masaya konan yedi güven yaratıcı önlemi görüştüklerini kaydetti.
İkinci toplantılarında “güven aşındırıcı önlemleri” görüştüklerini belirten Erhürman, New York öncesi son görüşmede ise Hristodulidis’in Guterres tarafından masaya konan yedi güven yaratıcı önlem hiç yokmuş gibi masaya 19 yeni öneri getirdiğini kaydetti. Erhürman, bu tutumu “görüşme olsun diye görüşme olsun ama bizi hiçbir sonuca ulaştırmasın yaklaşımı” olarak değerlendirdi.
New York’a her yıl BM Genel Kurulu’nun olduğu dönemde gidildiğini, bu çerçevede üçlü toplantı ya da 5+1 toplantı öngörülmediğini belirten Cumhurbaşkanı Erhürman, başarılı bir toplantı için koşulların oluşmadığını vurguladı. Erhürman, BM Genel Sekreteri’nin de 16 Eylül’de yaptığı açıklamada bu yönde görüş koyduğunu hatırlattı.
Erhürman, 23 Eylül’de New York’a gittikleri gün New York’taki Kıbrıs Rum daimi temsilciliği tarafından bütün daimi temsilciliklere iletilmek üzere Birleşmiş Milletler’e, Kıbrıslı Türk yetkililere randevu verilmemesinin talep edildiği bir yazı gönderildiğini de anlattı.
BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Maria Angela Holguin ile 24 Eylül’de görüştüklerini, bu toplantıda hiçbir şekilde üçlü görüşme ihtimalinin gündeme gelmediğini belirten Erhürman, aynı gün daha sonra Holguin’den Mehmet Dânâ’ya Hristodulidis’in üçlü görüşme önerdiği yönünde bir mesaj geldiğini söyledi. Erhürman, yedi güven yaratıcı önlemin birkaç tanesi üzerinde uzlaşma ihtimalimiz varsa böyle bir görüşmeye katılacağını bildirdiğini aktararak, kendisine geri dönüş yapılmadığını belirtti.
Erhürman, BM Siyasi ve Barış İnşası İşlerinden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Rosemary DiCarlo ile Cumhurbaşkanlığı Müsteşarı Mehmet Dânâ ve Kıbrıslı Rum Müzakereci Menelaos Menelau’nun görüştüğünü ve burada da üçlü görüşme konusunun gündeme gelmediğini kaydetti. Erhürman, New York’ta, Mehmet Harmancı’nın katılacağı Cyprus Forum’da statüsünün değiştirilmesi talebini de Holguin’e aktardıklarını belirtti.
Holguin’in kendilerini arayarak görüşmek istediğini ve görüştüklerini söyleyen Erhürman, Holguin’in dönüşümlü başkanlıkla ilgili bir uzlaşma ihtimali olduğu ve bu durumda üçlü görüşmeye katılıp katılmayacaklarını sorduğunu bildirdi. Kendisi için dönüşümlü başkanlığın metodoloji bağlamında olduğunu kaydeden Erhürman, bunu güvenlik ve garantiler kapsamında görüşmenin anlamlı olmayacağını vurguladı. Erhürman, dönüşümlü başkanlığın güvenlik ve garantilerle eşleştirilmeden ilkesel olarak kabulüne ilişkin görüşmeye katılabileceğini Holguin’e ilettiğini, ancak bu konuda da yanıt alamadığını söyledi. Erhürman, “Fotoğraf verme amaçlı ya da toplantı olsun diye toplantı niteliğinde bir toplantıyı neden yapalım?” diye sordu.
Rum basınında kendisinin Genel Sekreter’in üçlü görüşme talebini reddettiği yönünde çıkan haberleri de yanıtlayan Erhürman, şu ifadeleri kullandı
“Bunlar Genel Sekreter’in davetleri değildi. Sayın Hristodulidis’in görüşme talepleriydi. Ve ben de reddetmediM. Söylediğim şey şu, önümüzdeki güven yaratıcı önlemlerin iki, üç tanesinde bile uzlaşma ihtimali varsa gelirim. Ama Genel Sekreter’in önünde dönüşümlü başkanlığı güvenlik ve garantilerle eşleştirecek bir ortamsa yaratılmak istenen ben böyle bir ortamın parçası olmam. Çünkü herkes biliyor ki benim dönüşümlü başkanlıkla ilgili söylediğim şey siyasi eşitlik bağlamındadır ve siyasi eşitlik de metodolojinin birinci maddesidir. Esasa dair konulara giriyormuşuz gibi bir hava yaratılmasına izin vermem. Söylediğim şey bu.”
