Federe Devleti’nin 45’inci yıl dönümü

Federe Devleti’nin 45’inci yıl dönümü

Kıbrıslı Türklerin devlet yapısını kökleştirme, anayasa yapma ve çok partili sisteme geçme gibi tecrübeler yaşadığı Kıbrıs Türk Federe Devleti 45 yıl once 13 Şubat 1975 tarihinde ilan edilmişti.

Kıbrıs Türk Federe Devleti (KTFD)dönemi, 1983’te Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ilanı öncesi Kıbrıslı Türklerin “devletleşme” anlamında birçok deneyim yaşadığı ve karşılaştığı sorunlara demokratik yollarla çözüm bulmaya çalıştığı bir süreç olarak tarihe geçti.

Türk Silahlı Kuvvetlerinin 20 Temmuz 1974’de Ada’daki barış ve huzuru temin etmek için düzenlediği Kıbrıs Barış Harekatı’nın hemen ardından Kıbrıslı Türkler, 1 Ekim 1974’te Otonom Kıbrıs Türk Yönetimi’ni kurdu.

Otonom Kıbrıs Türk Yönetimi Meclisi daha sonra çok partili parlamenter sisteme geçip eşitlik temelinde bir federasyon kurmak ve gerekli federe birimlerin Türk kanadını oluşturmak için oy birliğiyle Kıbrıs Türk Federe Devleti’nin kurulduğunu ilan etti.

Meclis’te Kıbrıs Türk Federe Devleti’nin kuruluş bildirisi, Otonom Kıbrıs Türk Yönetimi Meclisi’nde Yönetim Başkanı ve Federe Devletin ilk Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş tarafından okundu. Kıbrıs Türk Federe Devleti Anayasası, 8 Haziran 1975’de halk oylamasına sunuldu ve kabul edildi.

Kıbrıs Türk Federe Devleti’nin kurulmasından KKTC’nin ilanına kadar geçen dönem, Kıbrıslı Türkler için devletin kökleşmesi, halkın sorunlarının çözümü ve demokratik hayatın yerleşmesi için bir mücadele dönemi oldu.

KTFD’de ilk genel seçim 1976’da, ikincisi ise 1981’de yapıldı. Bu süreçte, iki de yerel seçim yapılırken devletin karşılaştığı sorunlar, demokratik parlamenter sistem içinde çözülmeye çalışıldı.

Denktaş, KTFD’nin ilanından sonra devlet ve meclis başkanı görevlerini de yürütürken anayasa uyarınca 1976’da yapılan ilk genel seçimlerde Devlet Başkanlığına seçildi. Nejat Konuk ise 1976’da KTFD’nin ilk başbakanı oldu.

Bu süreçte KTFD, Kıbrıs sorununa çözümü için görüşmelere açık olurken 1977’de Başpiskopos Makarios ile Denktaş arasında bir zirve yapıldı. Bunu 1979’daki Rum lider Spiros Kiprianu ile Denktaş arasındaki zirve takip etti.

KTFD Meclisi, 15 Kasım 1983’te oy birliğiyle aldığı bir kararla KKTC’nin kurulduğunu ilan etti ve böylece KTFD son buldu.

KTFD’nin ilk Dışişleri Bakanı Vedat Çelik, Anadolu Ajansına yaptığı değerlendirmede, göreve getirilmesinin ardından Kıbrıs Barış Harekatı’nın müdafaasını da yapmak üzere New York’a gittiğini belirterek, ilk kez resmi olarak Kıbrıs Türkü’nü temsil ettiğini söyledi.

Çelik, o dönemdeki koşullarda federasyon tezini benimsediklerini New York’taki toplantıda dile getirdiğini söyledi.

O dönemde federasyonu kurmak için otonom yönetimden federe devlete geçmek gerektiğini belirten Çelik, “Federe devleti ilanımızda ilk gelen tepkiler olumluydu. Kuruluş gerekçesi o zamanlar iyi de izah edildi. Federasyondan beklentimizin ne olduğunu da iyi anlatmıştık. Sonra 1983’te KKTC’nin kuruluşu sırasında bizi haksız yere kınadılar” diye konuştu.
(BRT/AA)

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

Yorum yazmak için giriş yapmalısın

Mezunum Satiyorum Kıbrıs
Herkese Açık grup · 12.220 üye
 

Gruba Katıl

 

Mezunum Satiyorum Kıbrıs grubunda 2.el eşya ve kiralık daire bulabilirsiniz.. Eşyalarınızı da satabilirsiniz…. Grupta işletmelerin , ticari amaçlı p…
  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM